user_mobilelogo

Zoeken in onze site

Cookies op onze site

EU e-Privacy richtlijn.

Onze website gebruikt voor bezoekers enkel technisch noodzakelijk cookies om navigatie-functies mogelijk te maken, en een cookie vanuit een statistiekprogramma. Gebruikt u onze website, dan bent u akkoord met plaatsing van deze cookies op uw apparaat.

Bekijk onze Privacy-verklaring

U heeft cookies afgewezen. Deze beslissing kan worden teruggedraaid.

U staat toe dat wij cookies plaatsen op uw apparaat. U kunt dit eventueel veranderen.

Stoomgemaal Cruquius, Haarlem

De Cruquius is de enig overgeblevene van oorspronkelijk drie monumentale stoomgemalen die van 1849 - 1852 in 3 jaar en 3 maanden het Haarlemmermeer droogleggen.
De bijna identieke stoomgemalen met de namen 'Leeghwater' en 'Lynden' verdwijnen in de 20ste eeuw onder de slopershamer; de Cruquius blijft dat lot bespaart, is als reserve-gemaal in dienst tot 10 juni 1933 en wordt daarna op initiatief van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs ingericht als museum.

Sinds 2002 is het mechaniek van Cruquis weer gangbaar gemaakt: i.p.v. met stoom wordt het nu hydraulisch aangedreven.
De bouwtechnische staat van het monument verslechtert echter zienderogen, tot het geheel in 2009 in eigendom komt van Vereniging Hendrick de Keyser, die gelden genereert om bouwkundig en constructief een grote restauratie mogelijk te maken.
Een restauratie die in de loop van 2011 wordt voltooid.

De 160 jaar oude Cruquius is er slecht aan toe. Problemen komen voort uit water, vorst en roest. IJzeren onderdelen zoals ramen, deuren en gevelankers zijn verroest, de eikenhouten stortvloer rond het machinegebouw compleet verrot. In het verleden heeft men het gebouw waterdicht proberen te maken met keiharde cementmortels voor voeg- en pleisterwerk. Daardoor is de Cruquius compleet verzadigd geraakt met condenswater: water dat door lekkages toch binnendringt vindt vervolgens geen weg naar buiten.

Op de 'omloop' vervangt en herstelt Steenhouwerij De Vries Buitenpost aangetaste hardsteen elementen. In het ketelhuis krijgen deuren, ramen, kozijnen en natuursteenwerk hun oude kleur en uiterlijk terug.

Cruquius_01_entree
Cruquius_02_werkbord
Cruquius_03_astoomhuis
Cruquius_03_stoomhuis
Cruquius_04_zuigervloer
Cruquius_05_deurophanging
Cruquius_06_afdekplaat_kapot
Cruquius_07_afdekplaten
Cruquius_07a_afdekplaten
Cruquius_10_omloopnieuw
Cruquius_11_omloopnieuw
Cruquius_12_omloopnieuw
Cruquius_13_omloopnieuw
Cruquius_14_omloopnieuw
Cruquius_14a_omloopnieuw
Cruquius_15_omloopnieuw
Cruquius_16_omloopnieuw
Cruquius_17_omloopnieuw
01/18 
start stop bwd fwd

De Cruquius is een Rijksmonument en Industrieel Erfgoed, en is in 1991 door de American Society of Mechanical Engineers aangewezen als 33e 'International Historic Mechanical Engineering Landmark'.

Het gemaal is absoluut uniek en enig in zijn soort: het is de grootste stoommachine ooit gebouwd, en heeft een cilinder met een doorsnede van 3,66 meter.

Cornwall-, respectievelijk Lancashire- stoomketels dreven de in een ronde machinekamer opgestelde stoommachine aan.

De grote drukcilinder beweegt de acht smeedijzeren balans-armen (met een gewicht van elk 10 ton), en kan per machineslag, en  per zuiger 1 m3 water verpompen: gezamenlijk een capaciteit van 250 m3 per minuut.

Cruquius_mechaniek_01
Cruquius_mechaniek_02
Cruquius_mechaniek_03
Cruquius_mechaniek_03a
Cruquius_mechaniek_04
Cruquius_mechaniek_05
Cruquius_mechaniek_05a
Cruquius_mechaniek_06
Cruquius_mechaniek_07
Cruquius_mechaniek_08
Cruquius_mechaniek_09
Cruquius_mechaniek_10
Cruquius_mechaniek_11
01/13 
start stop bwd fwd